Hauptseite » Online Spiele » Kurdistan

Li Rojavayê Kurdistanê qanûnên xweseriyê

29.12.2012
Amûdê - Meclîsa Daîmî ya Rojavayê Kurdistanê "Qanûnên Xwesertiya Demokratîk a Rojava” derdixe. Li gorî vê qanûna sivîl a ku bi armanca jiholêrakirina newekheviya civakî, tê derxistin, zewca bi darê zorê û di temenê biçûk de, zewaca pirjinî, wergirtina next tên qedexekirin.

3’yemîn Kongreya Asayî ya Meclîsa Daîmî ya Rojavayê Kurdistanê di roja duwemîn de berdewam dike. Di civînê de gelek mijarên giring mîna ewlehî, rêxistin,zagonên zindanan, gumrik, sîstema dadgehên gel û edaleta di roja yekem a civînê de hatin nîqaşkirin.

Civîn di roja xwe ya duyemîn de, di nîqaşkirina li ser mafê jinan ya rewa hate destpêkirin. Di nîqaş û danûstandinên ku li ser mafên jinan hate lidarxistin. Hate diyarkirin ku azadiya jinan misoger kirina azadiya civakê ye, Malbata Demokratîk a ku desthiladariya napejirîne, nûnertiya civaka azad dike û cîgirtina jinan di ciyê xwe yê rewa de di civînê de hate nîqaşkirin û ev biryar derbarê jinan de îro hatin standin ev in:

-Nabe ku keçên biçûk, beriya temenê 18 salan were zewcandin.

-Mafê jinan heye ku hevserê xwe hilbejêre, nabe bi darê zorê were zewicandin..

-Zewicandina berdêlî hate qedexekirin.

- Anîna ji jinekê zêdetir qedexe ye (pirjinî)

-Nextê (qelen) wek nirxê jinan hate rakirin. Li şûna wê her dû alî bi hevbeşî pêdiviyên jiyanê temîn bikin.

-Di parvekirin mîras de ti cudahî di navbera zayendan de tine ye

-Mafê jinan heye ku di hemû beşên jiyanê de cihê xwe bigire.

Civîna sêyemîn a meclisa dayimî ku heya niha didome, niha ketiye nîqaşa zagona cezayêde û tê payin ku civîn îro karê xwe bi dawî bike.

PÊNAVA 19’Ê TÎRMEHÊ

Ji pêvajoya 19’ê Tîrmehê ve gelê Kurd li Rojavayê Kurdistanê destkeftiyên xwe mezin dike. Di vê çarçoveyê de di 19’ê Tîrmeha 2012’an de pêvajoya şoreşê ku paşerojek wê ya dehan salan heye, pêngavek din pêşve bir û rêveberiyên bajaran girtin destê xwe. Roja 19’ê Tîrmehê li bajarê Kobanê gel hêzên rejîmê ji bajêr derxistin, piştî Kobanê li Efrîn, Serêkaniyê, Dirbêsiyê, Amudê, Dêrik, Girkê Legê, Tirbespiyê, Tiltemir rêveberiyên bajaran hatin bidestxistin. Her wiha li bajarên Sûriyeyê yên wekî Heleb, Rakka û Hesekê jî li taxên ku piranî kurd lê dijîn, hêzên rejîmê hatin derxistin. Li bajarê herî mezin ê Rojavayê Kurdistanê Qamişlo hêzên rejîmê hîn nehatine derxistin, lê ji bilî avahiyê fermî yên rejîmê, hemû bajar di destê gel de ye.

HÊZA PARASTINÊ HATE XURTKIRIN

Li destxistina rêveberiyên bajaran re kurdan xeta parastinê jî xurt kir. Di vê çarçoveyê de Yekîneyên Parastina Gel (YPG) ku di 2004’an de dest bi xebatên wê hatibû kirin û di sala 2011’an de bi awayekî fermî hatibû îlankirin, lez da xebatên birêxistinkirinê. Li tevahiya sînorên Rojavayê Kurdistanê yekîneyên YPG’ê hatin bicîhkirin û li dijî êrîşan jî destkeftiyên herêmê parastin.

RÊVEBERIYÊN XWESER HATIN AVAKIRIN

Li aliyê din li bajarên hatine bidestxistin, dest bi avakirina sîstema nû hate kirin. Siyaseta kurdan ku sîstema xwe wekî "xweseriya demokratîk” binav kir, di vê çarçoveyê de li bajar û gundan meclîsên gel ava kirin. Her wiha xebatên avakirin hemû lingên xweseriya demokratîk hatin destpêkirin. Heta niha li 10 bajarên Rojavayê Kurdistanê (Dêrik, Girkê Legê, Tirbespiyê, Qamişlo, Amudê, Dirbêsiyê, Serêkaniyê, Tiltemir, Kobanê, Efrîn) û 3 bajarên Sûriyeyê (Heleb, Rakka û Hesekê) "Meclîsên Gel” hatine avakirin. Girêdayî van meclîsan jî li her taxekê "Malên Gel” û "melîsên taxan” hatin avakirin. Ji bo her çend gundan jî "Meclîsa Gel” hate avakirin. Piştî avakirina van meclîsan êdî gelên herêmê hemû pirsgirêkên xwe anîn van navendan.

PERWERDE, ZIMAN Û ÇAND

Ji bo gel sîstema xweseriyê baş fêm bike û pirsgirêkên xwe bi xwe çareser bike, xebatên perwerdehiyê hatin meşandin. Ji bo vê yekê jî akademiyên perwerdehiyê li gelek bajaran hatin vekirin û bênavber perwerde hate dayîn. Ev perwerde hîn jî didomin. Li aliyê din ji bo perwerdeya zimanê zikmakî jî, Saziya Zimanê Kurdî (SZK) hate avakirin û dest bi perwerdeyan hate kirin. Di vê çarçoveyê de li tevahiya Rojavayê Kurdistanê zêdetirî 100 dibistanan hatin vekirin. Nêzî hezar mamoste hatin gihandin û bi hezaran zarok û welatî di perwerdeya zimanê zikmakî de hatin derbaskirin. Her wiha cara yekemîn li dibistanên fermî yên rejîmê dersên zimanê kurdî, bi zora gel hatin dayîn. Di warê çandê ku dîrokek dewlemend heye de jî, birêxistinek berbiçav derketiye holê. Li bajarên wekî Qamişlo, Dêrik, Amudê, Heleb, Efrîn û Kobanê navendê çand û hunerê hatine avakirin û di her beşên çandê de xebat tên meşandin.

KOMÎTEYÊN EDALET Û XIZMETÊ

Ji bo pêşwazîkirina pêdiviyên civakî, her wiha çareserkirin pirsgirêkên aborî û dadwerî komîte hatin avakirin. Di vê çarçoveyê de ji bilî Komîteya Xizmetên Civakî ya Desteya Bilind, girêdayî her meclîsekê komîteyên xizmetê û sulhê hatine avakirin. Li dijî sîstema hiqûqê ya dewletê jî Komîteya Edaletê hatiye avakirin. Ev komîte jî li bajaran sîstema edaletê û exlaqê didin runiştandin. Êdî hemû gel pirsgirêkên xwe tîne cem van komîteyan. Herî dawiyê jî girêdayî Desteya Bilind Komîteya Sulh û Edaletê hate avakirin. Ev komîte jî wekî sîwaneya hemû komîteyên din ê edaletê ye.

ABORÎ Û TENDURISTÎ

Di rewşa niha de, ji ber ambargoyên tên meşandin, li herêmê pirsgirêkên aborî û tenduristî tên jiyandin. Bi taybetî pêdiviyên jiyanî yên wekî xwarin, vexwarin, sotemenî û dermanan pir kêm bûne. Ji bo çareserkirina van pirsgirêkan jî, Dibin banê Desteya Bilind de komîte hatine avakirin. Li aliyê din ji bo çareserkirina pirsgirêkên tenduristiyê Komîteya Tenduristiyê hatiye avakirin û li tevahiya bajaran xwe birêxistin kiriye. Ji bo alîkariyên civakî û girtina alîkariyên ji derve tên jî Saziya Heyva Sor a Kurd hate avakirin.

Piştî van geşedan û pêşveçûnan siyaseda kurd, êdî sîstema xwe hîn pêşvetir dibe û fermî dike. Di vê çarçoveyê de, ji parastinê heta meclîsan û hemû saziyên din zagonên xwe amade dikin. Dîsa saziyên civakî û fikir û ramanê tên avakirin. Çav li rê ye ku di rojên pêş de di vî warî de pêngavên girîng bêne avêtin.





ANF
Bewertung: 0.0/0
Zähler: 268 | Hinzugefügt von: AdnaN3861
Kommentare insgesamt: 0
Vorname *:
Email *:
Code *: